Bergeijkse boeren is te gast bij Palingkwekerij Koolen

Aan de Hongarijesedijk in Bergeijk, in buitengebied De Hei, bevindt zich Palingkwekerij Koolen. Het bedrijf ontleent haar naam aan de familie Koolen die destijds aan de wieg stond van de palingkwekerij. In 2000 is de kwekerij echter overgenomen door Nijvis Group en sindsdien staat William Swinkels (57) aan het roer. Onder zijn leiding is het bedrijf uitgegroeid tot de huidige omvang. In 2021 is zijn dochter Marieke Swinkels (31) eveneens deel gaan uitmaken van de Nijvis Groep.

Vrouwen aan het roer

“Na het afronden van mijn studie visteelt aan Universiteit Wageningen, heb ik eerst elders werkervaring opgedaan. Het werk in de viskwekerij heeft me echter altijd getrokken. Vooral de afwisseling tussen het lekker aan de slag zijn tussen de vissen in combinatie met het uitvoeren van managementtaken, maken het werk boeiend” vertelt Marieke. William voegt daar trots aan toe: “Het is ontzettend leuk om met mijn dochter samen te werken. We zijn heel open naar elkaar en kunnen alles met elkaar bespreken. We hebben veelal dezelfde interesses en lijken stiekem meer op elkaar dan we in eerste instantie misschien dachten”. De Nijvis Group bestaat naast Palingkwekerij Koolen uit meerdere kwekerijen, een bedrijf waar glasaal opgevangen wordt en een eigen rokerij in Enkhuizen. “Opvallend is dat bij al deze bedrijven inmiddels dochters klaar staan om hun vaders in het vak op te volgen, Nijvis Group wordt dus stilaan een vrouwenbolwerk”, voegt William met een glimlach toe.

Duurzaam opkweken van paling

De paling die door de kwekerijen van Nijvis opgekweekt wordt, is afkomstig uit Frankrijk. Voor het vangen van glasaal geldt een zeker quotum, vangen van glasaal is sterk aan regels gebonden om te voorkomen dat er te veel vis gevangen wordt. Na aankomst in Bergeijk wordt de glasaal in eerste instantie gevoerd met verse kuit, daarna wordt langzaam overgeschakeld op droogvoer. Het opkweken van paling is een nauwkeurig werkje. Met name de waterkwaliteit is ontzettend belangrijk voor een succesvolle kweek. Er wordt gebruik gemaakt van een zogenaamd ‘RAS systeem’, waarbij het water continu rondgepompt wordt door een biofilter. “Elke kuub water wordt zo wel 150x hergebruikt, gelukkig kunnen we hierbij deels gebruik maken van stroom opgewekt door onze eigen zonnepanelen” aldus William.

Paling uitzetten in de natuur

De paling groeit uit tot een gewicht van ongeveer een kilo. Vervolgens wordt de paling verkocht aan de handel en een gedeelte gaat naar de eigen rokerij. 1 op de 3 palingen wordt weer uitgezet in de natuur. Marieke vertelt: “Het uitzetten van paling gebeurt op verschillende plekken in Nederland op open water. Het is belangrijk dat de paling vrij kan trekken naar zee, zodat ze uiteindelijk kan paaien als ze geslachtsrijp is. Naar het uitzetten van paling is volop onderzoek gedaan. Hieruit is gebleken dat de palingstand stevig toeneemt

op de plekken waar deze uitgezet zijn”. De gehele keten is gecertificeerd volgens de Sustainable Eel Standard. Deze standaard stelt eisen aan duurzaamheid en traceerbaarheid, zodat er gegarandeerd geen sprake is van illegale vangst.

Veranderende wereld

Door de loop van de jaren heeft William het vak van palingkweker wel zien veranderen. “Vroeger was het voldoende om goed vakman te zijn en de paling zo efficiënt mogelijk op te kweken, tegenwoordig komt er veel meer bij kijken. Vandaag de dag is maatschappelijke acceptatie minstens zo belangrijk. De palingsector heeft best een moeilijke tijd gehad door de discussie over het afnemen van het palingbestand. De sector heeft zelf actie ondernomen door het oprichten van Duurzame Paling Sector Nederland (DUPAN). Deze stichting zet zich in voor de belangen van de sector onder andere door het uitzetten van glas- en pootaal en door het helpen van volwassen paling over obstakels die ze tijdens hun trektocht naar open zee tegenkomen. Daarnaast is DUPAN een belangrijke gesprekspartner voor de overheid”.

Zonnige toekomst

Tot slot voegt Marieke hier nog aan toe: “Mede door de vele stappen die de sector op het gebied van duurzaamheid gemaakt heeft, zien we de toekomst positief tegemoet. Daarnaast vinden we Bergeijk gewoon een fijne plek om te ondernemen! Ondanks dat mijn vader en ik hier beide niet in de omgeving wonen, hebben we fijne contacten met andere ondernemers en buurtbewoners. Je hebt hier toch dat dorpse gevoel, mensen staan nog echt voor elkaar klaar. Uiteindelijk haal je toch het werkplezier ook uit de leuke mensen om je heen”!